https://docs.google.com/spreadsheets/u/0/d/1VwAC-KKmV9zxYyWL6plWzCfVhnGCft9or6xsSd-VUag/htmlview

ROQ'EJ RI AK'AL (Pach'um Tzij) Felipe Tambriz

 

Xinta ri awoq'ej

Xinujupk'ij b'i pa le chaq'ab'

Kq'ututik xopan pa ri wanima.

Xinna' ri aq'oxom

Xinupaqchij b'i pa le xi'n ib'.

Xinq'axej ya wa' 

Are chi' in ak'al.

Xinq'atansaj ya wa'

Ojer tzij, ojer saq.

Je wa' kik'iyik

Le ak'alab'

Jacha uk'iyik

Le q'ana ab'ix

Le saqa ab'ix.

Chwa le tew

Pa le ch'aqla'j.

Chawila b'a suk'ulik chech 

Chaloq'oj b'a' le ak'al.

Are wa' ilol awech na

Pa tik'il q'ij, pa tik'il saq.

Tz'ib'anel: Felipe Tambriz Tambriz

Wachib'al/ imágen: alamy.es

Numeración en idioma K'iche' (Ri ajilanik pa K'iche')

 

K'ASTAJEM RECH WE RIQB'AL IB'

KAMIK XK'ASTAJ WE RIQB'AL IB'. CHANIM K'UT XINMAJIJ CHI UKOJIK. KWIYE'EJ CHI E K'I TA CHI B'A CHE ILOWIK

RAJAWAXIK KAB'AN AQAJ TZIJ PA K'ICHE'

AMAQ'EL KINB'AN AQAJ TZIJ ON PACH'UM TZIJ PA K'ICHE' CHEMA XAQ JUN KEB' NUB'ANOM PA QACH'AB'AL K'ICHE'.

CHIB'IJ AMPE CHWECH  

¿JAS KINB'ANO?

Felipe Tambriz/ Pensando en Poemas

Nimalaj ch'ab'al k'iche'

le qach'ab'al kiche are la jun chech le ch'ab'al cher sib'alaj e k'i kekojow pa we qa'iximulew. K'o chik nik'aj taq ch'ab'al jacha ne le kaqchikel, tz'utujil, mam, q'eqchi' chil nik'aj chik ch'ab'al cher chuq rajawaxik na ksach ta ukojik ma are wa' qas kk'utuwik chi uj aj Iximulew, uj mayib'.

Chech taq we q'ij kamik e k'o jutzob'aj taq alab'om altomab' cher ktajin kkiyak kib' kkib'an taq b'iix chil nab'alil tzij on aqaj tzij pa k'iche'. Wa' kuya uchoq'ab' le qach'ab'al kiche xa je ri' na ksach ta uwach. Chuqje' rajawaxik kqeta'maj utz'ib'axik xa je ri' ronojel taq le qachomanik na xaq ta ksach kanoq; xa ta ne chkanaj taq kan chwa taq le xuj xa je ri' chqaya ta b'a uchuq'ab le qach'ab'al cher are wa' sib'alaj e k'i kekojow Guatemala

Le Qach'ab'al pa le uk'u'x taqanik

Chech taq we q'ij kamik ktajin kch'a'ik cher kk'ex jujun jastaq pa le nimalaj taqanawuj rech we qa'amaq' Iximulew.  Chech ri keb' oxib' q'ij in xint'uyi'chech usik'ixik wa' we keb' oxib' k'extajem kch'a'ik. rumal k'u wa' kinch'a' na ri kinchomaj chrij.

Le nab'e kub'ij wa' we jun keb' k'extajem cher kajawaxik kb'anik are' cher le qach'ab'al k'iche' rachi'lam nik'aj taq ch'ab'al chik kok uch'ab'al le qa'amaq' Iximulew chema xaq xewi jawi je' taq ri kkoj wi. rumal k'u wa' kinb'ij in cher xaq ya junam wa' kub'ij we ta ma ta kb'an wa' we jun keb' k'extajem. We ne k'o rumal we ta kepwersayix le mu'sib' are chi kke'tamaj le qach'ab'al; xa rumal cher ktajin kqil chech taq we q'ij kamik cher e k'i mu'sib' xaq xew utz kech'aw chrij le qach'abal chema na kkaj taj kketa'maj.

Wa' riri' na utz taj rumal cher jacha kkib'an ri a're' cher kujkipwersayij chreta'maxik le kich'ab'al. Je chuq le a're' rajawaxik wa' kketa'maj le qach'ab'al oj.